Hội thảo khoa học cấp trường lĩnh vực CNTT: Nhận diện cơ hội và thách thức của AI trong đào tạo đại học

Ngày 16/5/2026, Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội đã tổ chức Hội thảo khoa học cấp trường lĩnh vực Công nghệ thông tin với chủ đề “Tác động của trí tuệ nhân tạo trong đào tạo đại học”. Hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật về xu hướng ứng dụng AI trong giáo dục, mà còn tập trung phân tích những chuyển dịch mang tính nền tảng đối với triết lý đào tạo, mô hình quản trị đại học và phát triển năng lực người học trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu.

Hội thảo có sự tham dự của TS. Tô Hồng Nam – Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng nhiều nhà khoa học, giảng viên và chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ, giáo dục và quản trị đại học.

TS.Tô Hồng Nam – Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo

Điểm nhấn học thuật của hội thảo là chuỗi tham luận chuyên sâu tiếp cận AI dưới góc nhìn liên ngành, tập trung vào các vấn đề cốt lõi như: Tái thiết kế chương trình đào tạo theo định hướng năng lực; đổi mới phương pháp đánh giá trong môi trường học tập có AI; xây dựng mô hình đại học thông minh; quản trị đạo đức học thuật; cũng như vai trò mới của giảng viên trong hệ sinh thái giáo dục số.

Trong tham luận “Đánh giá tác động của trí tuệ nhân tạo trong đào tạo đại học hiện nay tại Việt Nam”, nhóm tác giả TS. Phùng Văn Ổn và TS. Đào Đình Khả đã đưa ra cách tiếp cận đánh giá AI dựa trên khung tiêu chí toàn diện gồm: hiệu quả đào tạo, mức độ cá nhân hóa học tập, đổi mới phương pháp giảng dạy, năng lực hỗ trợ nghiên cứu, cùng các vấn đề về đạo đức, quyền riêng tư và quản trị rủi ro công nghệ. Nghiên cứu chỉ ra rằng AI đang làm thay đổi sâu sắc mô hình giáo dục đại học theo hướng lấy người học làm trung tâm. Các công cụ AI tạo sinh như ChatGPT, Gemini hay Copilot không chỉ hỗ trợ sinh viên trong việc tìm kiếm thông tin, xây dựng ý tưởng và phân tích dữ liệu, mà còn thúc đẩy hình thành môi trường học tập linh hoạt, cá nhân hóa và tương tác liên tục. Đồng thời, AI giúp giảng viên tối ưu hóa quá trình soạn giảng, xây dựng học liệu, phân tích kết quả học tập và phát hiện gian lận học thuật.

Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là vấn đề chuyển đổi triết lý đào tạo trong kỷ nguyên AI. Các tham luận cho rằng giáo dục đại học Việt Nam cần dịch chuyển từ mô hình “truyền thụ tri thức” sang “kiến tạo năng lực”, trong đó sinh viên phải được trang bị khả năng phản biện, tư duy hệ thống và năng lực hợp tác cùng AI thay vì phụ thuộc vào công nghệ. Đây được xem là yêu cầu cốt lõi để đào tạo nguồn nhân lực có khả năng thích ứng với thị trường lao động số và môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Đáng chú ý, tham luận “Tích hợp trí tuệ nhân tạo trong các chương trình đào tạo đại học trong kỷ nguyên AI: Nghiên cứu điển hình với ngành Công nghệ thông tin” đã đề xuất mô hình tích hợp AI theo ba tầng gồm nền tảng – chuyên sâu – ứng dụng. Theo nhóm nghiên cứu, việc tích hợp AI vào chương trình đào tạo không chỉ dừng ở việc bổ sung học phần công nghệ, mà cần được triển khai đồng bộ từ chuẩn đầu ra, nội dung học phần, phương pháp giảng dạy đến hệ thống đánh giá năng lực người học.

Bên cạnh cơ hội đổi mới, nhiều tham luận cũng thẳng thắn đề cập đến các thách thức học thuật do AI đặt ra, đặc biệt là nguy cơ suy giảm tư duy độc lập, gia tăng hành vi sao chép học thuật và phụ thuộc công nghệ. Các chuyên gia cho rằng việc xây dựng văn hóa học thuật trung thực, ban hành quy tắc sử dụng AI trong nghiên cứu và đào tạo, cũng như nâng cao năng lực AI literacy cho giảng viên và sinh viên là yêu cầu cấp thiết hiện nay.

Kỷ yếu hội thảo tập hợp nhiều công trình nghiên cứu có giá trị lý luận và thực tiễn, phản ánh những xu hướng mới trong nghiên cứu giáo dục đại học thời đại AI. Các bài viết không chỉ phân tích tác động công nghệ dưới góc độ kỹ thuật, mà còn tiếp cận AI như một nhân tố làm thay đổi bản chất của hoạt động đào tạo, nghiên cứu và quản trị đại học trong tương lai.

Thông qua hội thảo, Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội tiếp tục khẳng định định hướng thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới chương trình đào tạo và tăng cường tiếp cận các công nghệ mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đại học trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Một số khoảnh khắc nổi bật tại Hội thảo khoa học cấp trường lĩnh vực Công nghệ thông tin năm 2026:

TS.Đào Đình Khả, Viện CNTT FBU